history_edu Other

Ko: ni:nam

KO: NI:NAM

Tíkum suné khagen Pegu 
Kouaua kappo:yok
Pékkaué dé:ma:da,
Dé:mílo kablangka déi.

Ngolukké kouaumé
se:kobí démtoné?
Démnédém démbipé déi.

Éré:ré péré:ré
Borali: mittugé,
Ujan sa:n késungé déi.

MOMAN

Kugrongkou kagbo:si, kagbo:si
Tu:li:se patsi:se
Se:yai yai yai yai
 
Po:loké den den
Takarké den den
Nésupké néyupké
Ki:kiri: kiri:,
Rokpaku: ku.

Ongo:mikiyéí ongo:mikiya,
Sa:du:yé sa:ma:yé
Kiring karanga.

Agro píagé
Ka:g ka:g.

Pédongéí pédonga
Opongo:yoka,
Dorka: po:yub mobipé.

Tatígé tatígé
Ta:ng géné tatígé
Sumnamoi sumnamé
Raiko bauna sobhabé.

Malini: abu:do
Porangko totagai,
Kaiya mína:pé
Do:nyé oangkang
Go:ru ríndí angka:bong.

Ésar ku:,
Bo:bi lo:li, bo:bi lo:li.

Ajjaunédé déngkamoti
Bottaunédé déngkamoti
Déngkamoti déngkamoti
Héi héi héiya héi.

 LUSE-LUMAD ÉKKÉ
(ফকৰা-যোজনা কিছুমান)
1. Pékké a:mém doya:do,
        Alikiyém lugé gédo.

2. Ya:né ongodok akiyé namdag.

3. Yéppom poma:pé arré nammang.
4. Angu angu tani:lok angu angu asiné.
5. Taiyedago:do tapongém mé:pa:sudag.
6. Ésar ngombadmílo pédong omang.
7. Dukkun ongngo pirtadag.
8. Taniyé du:lai kapiyén, kamangí:nammé.
9. Gíma:dagdo porog ba:dag, gídagdo angngarangé.
10. Porogé gasumko kotag tagdaggom appém appongko umdag.
11. Aipénédok ageréi angudag.
12. Jarpén amí:dok anné bortadag.
13. Mensarungé yamné dugbonam.
14. Píagé ka:g ka:g émdag.
15. Imílo su:pakké ageré, ima:mílo gasum longngé.
16. Turné attaré éngun éta:dag.
17. Ikiyé radag.
18. Bé:né yéppo nammang.
19. Obod gínam pa:ta:do ongngo kammang.
20. Dodatsun ikiyé kébungém régmang.
21. Sampég pédyém dé:latsudakku.
22. Konné yoktungé payetsudag.
23. Poro pamínsunam.
24. O:nam ikiyé dugmínna gídag.
25. Ikiyé yaggo:dag.
26. Péji anné kokki a:g oksunam.
27. Rama:n ikiyé taniyém régdag.
28. Appun punma: punma:pé a:yé e:dag takaré; agom luma: luma:pé deiyém dodag sobiyai.
29. Aipé mé:mílo aima:nédé:sin aidag. Aipé mé:ma:mílo ainédé:sin aimang.
30. Mí:tapén amí:dok jargod abgudag.

LUSE-LUMAD ÉKKÉ
(ফকৰা-যোজনা কিছুমান)
1. Pékké a:mém doya:do,
        Alikiyém lugé gédo.
ভাবাৰ্থঃ কপৌ চৰায়ে ধান খায়
             শালিকীৰ বদনাম৷
2. Ya:né ongodok akiyé namdag.
ভাবাৰ্থঃ গেলা বৰালিৰ মনে গোন্ধায়৷

3. Yéppom poma:pé arré nammang.
ভাবাৰ্থঃ বিনা মেঘে বজ্ৰপাত নহয়৷
     
4. Angu angu tani:lok angu angu asiné.
ভাবাৰ্থঃ তামোলেপ্ৰতি কণ, মানুহে প্ৰতি জন৷
5. Taiyedago:do tapongém madag.
ভাবাৰ্থঃ বিপদত পৰিলেহে ৰাম নাম গায়৷
6. Ésar ngombadmílo pédongé omang.
ভাবাৰ্থঃ ভুকা কুকুৰৰ বল নাই৷
7. Dukkun ongngo pirtadag.
ভাবাৰ্থঃ বৰষুণ গ'লে জাপি৷
8. Taniyé du:lai kapiyén, kamangí:nammé.
ভাবাৰ্থঃ আছে গৰু নাবায় হাল,
             থকাতকৈ নথকাই ভাল৷
9. Gíma:dagdo porog ba:dag, gídagdo angngarangé.
ভাবাৰ্থঃ খেনোক দেখি ৰান্ধি-বাঢ়ে,
             খেনোক দেখি তলা মাৰে৷
ভাবাৰ্থঃ ৰাতি দহ হাল বায়,
              দিনত এহালো নাবায়৷
10. Porogé gasumko kotag tagdaggom appém appongko umdag.
ভাবাৰ্থঃ শিয়ালৰ জাক জাক, সিংহৰ এটাই ভাল৷
11. Aipénédok ageréi angudag.
ভাবাৰ্থঃ যি মূলা বাঢ়িব তাৰ দুপাততে চিন৷
12. Jarpén amí:dok anné bortadag.
ভাবাৰ্থঃ যি মূলা বাঢ়িব তাৰ দুপাততে চিন৷
13. Mensarungé yamné dugbonam.
ভাবাৰ্থঃ আকাশত চাং পতা৷
14. Píagé ka:g ka:g émdag.
ভাবাৰ্থঃ মেঘে গিৰ গিৰ কৰে৷
15. Imílo su:pakké ageré, ima:mílo gasum longngé.
ভাবাৰ্থঃ কৰিলে এতিয়াৰ কাম,
             নকৰিলে পাহাৰ সমান৷
16. Turné attaré éngundag.
ভাবাৰ্থঃ জীৱ-জন্তুৱে লৰচৰ কৰে৷
17. Ikiyé radag. ভাবাৰ্থঃ কুকুৰে ভুকে৷

18. Bé:né yéppo nammang.
ভাবাৰ্থঃ ভুকা কুকুৰৰ বল নাই৷
19. Obod gínam pa:ta:do ongngo kammang.
ভাবাৰ্থঃ শুনা কথা বিপৰীত৷
20. Dodatsun ikiyé kébungém régmang.
ভাবাৰ্থঃ শুই থকা শিয়ালে হাঁহ ধৰিব নোৱাৰে৷
21. Sampég pédyém dé:latsudakku.
ভাবাৰ্থঃ ওপৰলৈ থু পেলালে নিজৰ গাতে পৰে৷
22. Konné yoktungé payetsudag.
ভাবাৰ্থঃ ধাৰ ছিগা কটাৰিৰ চোক নাই৷/অবান্তৰ কথাৰ চোক নাই৷
23. Porog pamínsunam. ভাবাৰ্থঃ কুকুৰা যুঁজ৷
24. O:nam ikiyé dugmíndag.
ভাবাৰ্থঃ গা-টোৰ লগত ছাঁটো যায়৷
25. Ikiyé yaggo:dag. ভাবাৰ্থঃ কুকুৰে চোৱাপাত চেলেকে৷
26. Péji anné kokki a:g oksunam.
ভাবাৰ্থঃ জীয়া বাঘৰ নেগুৰেৰে কাণ খজুৱাবলৈ সাহ কৰা৷/ চোৰাত পাতত হাত দিয়া৷
27. Rama:n ikiyé taniyém régdag.
ভাবাৰ্থঃ নোভোকা কুকুৰে মানুহ কামোৰে৷

28. Aipé mé:mílo aima:nédé:sin aidag.
ভাবাৰ্থঃ খাব জানিলে চাউলেই চিৰা৷ 
             বহিব জানিলে মাটিয়েই পীড়া৷
29. Mí:tapén amí:dok jargod abgudag.
ভাবাৰ্থঃ যি মূলা বাঢ়িব তাৰ দুপাততে চিন৷
30. Along abíng kinamé kíríb kéréb.
ভাবাৰ্থঃ হাঁড়-মূৰ বিষাইছে কিৰিপ কেৰেপ৷
31. Lakke: angngosé é:mo:mang.
ভাবাৰ্থঃ পাঁচ আঙুলি সমান নহয়৷

Oi ni:tom
---------------
32. Appun punma: punma:pé a:yé e:dag takaré.
Agom luma: luma:pé deiyém dodag sobiyai.
ভাবাৰ্থঃ
ফুল নুফুলাকৈয়ে গুটি ধৰে তৰা,
কথা নোকোৱাকৈয়ে খুলি খায় দেহা৷
33. Ba:nam ongngom dugmokunam
ভাবাৰ্থঃ হাতত পোৱা বস্তু হেৰুৱাই পেলোৱা৷